Inwestor 2.0. Nasz raport o generacji Z

CFA Society Poland opublikowało wyniki kompleksowego badania Gen Z Investing, stanowiącego pierwszą w Polsce tak szeroką analizę zwyczajów inwestycyjnych osób urodzonych po 1995 roku. Raport rzuca nowe światło na proces akumulacji kapitału, preferencje produktowe oraz mechanizmy decyzyjne generacji Z, wskazując na istotne różnice w podejściu do ryzyka i edukacji finansowej w porównaniu ze starszymi grupami inwestorów.

W realizację projektu zaangażowali się studenci uczelni ekonomicznych w Polsce, pracownicy naukowi oraz środowisko profesjonalistów inwestycyjnych będących częścią społeczności CFA. Taka formuła współpracy pozwoliła na zestawienie wiedzy teoretycznej z praktycznym doświadczeniem rynkowym.

Wsparcie przy dotarciu do respondentów oraz promocji ankiety wśród społeczności akademickiej zapewnili pracownicy naukowi czołowych ośrodków ekonomicznych w kraju, m.in. z Poznania, Torunia, Lublina, Opola oraz Wrocławia. Badanie, oparte na próbie 1411 respondentów, stanowi rzetelną bazę danych do analizy zmian strukturalnych na polskim rynku kapitałowym.

Raport można pobrać bezpłatnie pod poniższym linkiem:

https://2026-genz-rpt.webankieta.pl/

Wczesny start na rynku

Dane zgromadzone w raporcie wskazują na postępujące obniżenie wieku, w którym młodzi Polacy decydują się na rozpoczęcie inwestowania. W najmłodszej grupie badanych (18―21 lat) aż 36% respondentów zadeklarowało, że pierwsze decyzje o alokacji kapitału podejmowało jeszcze przed ukończeniem 18 roku życia, co często wiązało się z wykorzystaniem instrumentów oferowanych przez rodziców lub opiekunów prawnych.

– Analiza wieku rozpoczęcia inwestowania pokazuje, że generacja Z postrzega rynki finansowe jako naturalne środowisko budowania majątku, a nie odległą perspektywę dorosłości. Dla sektora finansowego to sygnał, że profesjonalne wsparcie musi docierać do młodych inwestorów znacznie wcześniej, zanim ich postawy zostaną ukształtowane wyłącznie przez nieformalne źródła informacji – zauważa Magda Oleksiuk, FCCA, Managing Director w CFA Society Poland.

Korelacja wiedzy i apetytu na ryzyko

Jednym z kluczowych wniosków badania jest identyfikacja paradoksu kompetencyjnego. Choć 80% młodych inwestorów zarządza portfelem samodzielnie, zaledwie 28% deklaruje pełną świadomość podejmowanych decyzji. Brak korzystania z profesjonalnego wsparcia przy jednoczesnym poleganiu na własnym, często intuicyjnym rozeznaniu, znacząco wpływa na profil ryzyka tej grupy. Osoby o mniejszym doświadczeniu deklarują przy tym większą ostrożność, rzadziej podejmując agresywne działania rynkowe bez merytorycznego przygotowania.

– Wyniki te sugerują, że rozdźwięk między samodzielnością a realnymi kompetencjami może prowadzić do nieprzewidywalnych zachowań rynkowych. Jako organizacja promująca najwyższe standardy etyczne i merytoryczne, widzimy tu ogromne pole do działań w zakresie odpowiedzialnej edukacji, która kładzie nacisk nie tylko na techniczne aspekty inwestowania, ale przede wszystkim na zrozumienie własnych ograniczeń i psychologię ryzyka – podkreśla prof. dr hab. Krzysztof Jajuga, Prezes Zarządu CFA Society Poland.

Nowe źródła informacji i instrumenty alternatywne

Raport potwierdza dominującą rolę mediów społecznościowych i nieformalnych społeczności inwestorskich w procesie decyzyjnym generacji Z. Wskazano na silną korelację między aktywnością w grupach dyskusyjnych a zainteresowaniem aktywami o wysokiej zmienności, takimi jak meme coins czy meme stocks. Aż 88% osób inwestujących w te klasy aktywów regularnie korzysta ze społeczności internetowych, co sprzyja powstawaniu zjawisk typu echo chamber i inwestowaniu pod wpływem FOMO (fear of missing out), do którego przyznało się 52% badanych ogółem.

Dyscyplina finansowa i cele inwestycyjne

Mimo skłonności do ryzyka, badana grupa wykazuje się znaczną dyscypliną budżetową. Aż 68% inwestującej generacji Z przeznacza na inwestycje ponad 10% swoich zarobków, a 32% respondentów deklaruje odkładanie ponad 25% miesięcznego dochodu.

Cele inwestycyjne generacji Z mają charakter wybitnie pragmatyczny:

• niezależność finansowa – 59%,
• zabezpieczenie przed inflacją – 45%,
• zakup nieruchomości – 37%.

Co warte odnotowania, mimo szerokiej debaty publicznej na temat zrównoważonego rozwoju, czynniki ESG przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych pomija ponad 70% respondentów, co wskazuje na priorytetyzację wymiernego zysku finansowego nad aspektami pozafinansowymi.

Raport Gen Z Investing stanowi istotny materiał analityczny dla instytucji finansowych, regulatorów oraz podmiotów zajmujących się edukacją ekonomiczną, wskazując na konieczność dostosowania oferty do potrzeb pokolenia, które łączy wysoką sprawność technologiczną z potrzebą rzetelnego wsparcia merytorycznego.